اگر حتی یکبار عبارت «بهترین ماده ضد پیری» را جستجو کرده باشید، احتمالاً رتینول (Retinol) در صدر نتایج دیدهاید. این مشتق ویتامین A بهحق، ستاره دنیای مراقبت از پوست است. متخصصان پوست آن را برای کاهش چروک، درمان آکنه، یکدستسازی رنگ پوست و تحریک سنتز کلاژن تجویز میکنند.
اما یک مشکل همیشگی وجود دارد: رتینول برای همه مناسب نیست. بسیاری از افراد پس از شروع استفاده، با قرمزی، پوسته پوسته شدن، خشکی شدید و حساسیت به نور خورشید دستوپنجه نرم میکنند. این واکنشها که با نام «دوره سازگاری رتینول» (Retinization Period) شناخته میشوند، ممکن است هفتهها ادامه داشته باشند. علاوهبر این، استفاده از رتینول در دوران بارداری و شیردهی ممنوع است و افراد دارای بیماریهایی مثل اگزما و روزاسه معمولاً تحمل آن را ندارند.
خبر خوب؟ طبیعت جایگزین های قدرتمندی در آستین دارد. جایگزین های طبیعی رتینول موادی گیاهی و طبیعی هستند که بسیاری از مزایای رتینول را ارائه میدهند، بدون عوارض آزاردهنده آن. در ادامه ۱۳ جایگزین طبیعی رتینول را بررسی میکنیم که متخصصان پوست اثربخشی آنها را تأیید کردهاند.
💡 نکته: اگر پوست شما به رتینول حساسیت نشان میدهد، لزومی ندارد از مزایای ضد پیری صرفنظر کنید. جایگزین های طبیعی رتینول میتوانند نتایج چشمگیری بدون سوزش و قرمزی ارائه دهند.
📌 نکات کلیدی
- باکوچیول نزدیکترین جایگزین گیاهی رتینول است و در مطالعات بالینی اثربخشی مشابهی در کاهش چروک نشان داده، بدون تحریک پوست.
- روغن رزهیپ حاوی اسید رتینوئیک طبیعی است و سنتز کلاژن را تقویت میکند، بدون خشکی رایج رتینول.
- اسید آزلائیک با آکنه و تیرگی پوست مبارزه میکند و مزایایی همتراز رتینول دارد، بیآنکه عوارض شدیدی بهجا بگذارد.
- بسیاری از این جایگزینها برای دوران بارداری، شیردهی و پوست های حساس بیخطرتر هستند.
- ترکیب هوشمندانه چند جایگزین میتواند نتایجی نزدیک یا حتی بهتر از رتینول خالص به شما بدهد.
در ادامه با مجله سلامت آواطب همراه باشید تا با ۱۳ جایگزین طبیعی رتینول (به تأیید متخصصان پوست) آشنا شویم.
۱. باکوچیول (Bakuchiol): نزدیکترین رقیب گیاهی رتینول
باکوچیول را میتوان شناختهشدهترین و علمیترین جایگزین طبیعی رتینول دانست. این ماده از برگها و دانههای گیاه بابچی (Psoralea corylifolia) استخراج میشود. جالب اینجاست که باکوچیول اصلاً مشتق ویتامین A نیست، اما از مسیرهای سلولی مشابه رتینول برای تحریک سنتز کلاژن و الاستین استفاده میکند.
یک مطالعه بالینی سرنوشتساز در سال ۲۰۱۹ (منتشرشده در British Journal of Dermatology) دو گروه از افراد را مقایسه کرد: یک گروه باکوچیول و گروه دیگر رتینول استفاده کردند. نتیجه؟ هر دو گروه بهبود قابلتوجهی در چروک، لکه های تیره، کشسانی و استحکام پوست تجربه کردند؛ اما گروه باکوچیول پوسته ریزی و سوزش بسیار کمتری داشت.
مزایای کلیدی باکوچیول:
- خاصیت آنتیاکسیدانی و ضد التهابی قوی
- مناسب پوست های حساس، مبتلا به روزاسه و اگزما
- بیخطر در دوران بارداری و شیردهی (چون مشتق ویتامین A نیست)
- قابلاستفاده صبح و شب (بدون حساسیت به نور)
⚠️ هشدار: اگرچه باکوچیول ملایمتر از رتینول است، با این حال اگر پوست بسیار حساسی دارید، ابتدا روی قسمت کوچکی از پوست تست کنید.
۲. روغن رزهیپ (Rosehip Oil): ویتامین A در قالبی ملایم
روغن رزهیپ (روغن میوه نسترن) یکی از معدود روغن های گیاهی است که بهصورت طبیعی حاوی مقادیر کمی اسید رتینوئیک (Retinoic Acid) است. نکته مهم اینکه رتینول در پوست باید ابتدا به اسید رتینوئیک تبدیل شود تا اثر کند؛ اما روغن رزهیپ این شکل فعال را مستقیماً ارائه میدهد.
این روغن سرشار از اسیدهای چرب ضروری (امگا ۳ و ۶) است و به تقویت سد محافظتی پوست کمک میکند. بر اساس تجربه بالینی متخصصان، روغن رزهیپ برای بازسازی پوست، افزایش سنتز کلاژن و درخشان سازی پوست های کدر بسیار مؤثر عمل میکند.
نحوه استفاده: ۳ تا ۴ قطره از روغن خالص رزهیپ را شب ها پس از سرم و قبل از مرطوب کننده روی پوست بزنید.
پیشنهاد میکنم با مطالعه رتینول برای بدن: راهنمای جامع استفاده، فواید و نکات کلیدی اطلاعات بیشتر و جذاب تری از این ماده شگفت انگیز بدست بیاورید!
۳. رامبوتان (Rambutan): آنتیاکسیدان استوایی
رامبوتان، میوهای گرمسیری از جنوب شرق آسیا، بهتازگی در صنعت مراقبت از پوست مورد توجه قرار گرفته است. باید صادقانه بگوییم: شواهد علمی قوی مبنی بر تأثیر مستقیم رامبوتان بر سنتز کلاژن وجود ندارد. تاکنون فقط یک مطالعه حیوانی و یک مطالعه کوچک صنعتی انجام شده که نتایج چشمگیری نداشتهاند.
با این حال، رامبوتان از نظر محتوای آنتی اکسیدانی بسیار غنی است. این آنتی اکسیدانها با خنثیسازی رادیکال های آزاد، از پوست در برابر آسیب اکسیداتیو محافظت میکنند و روند تخریب کلاژن و الاستین را کُند میسازند.
💡 نکته: رامبوتان را بهعنوان مکمل آنتی اکسیدانی در کنار سایر جایگزین های رتینول استفاده کنید، نه بهعنوان جایگزین اصلی.
۴. روغن دانه هویج (Carrot Seed Oil): پیشساز طبیعی ویتامین A
روغن دانه هویج از دانه های هویج وحشی (Daucus carota) استخراج میشود و سرشار از بتاکاروتن است؛ پیشسازی که بدن آن را به ویتامین A تبدیل میکند. یک مطالعه منتشرشده نشان داده که این روغن در بازسازی و جوانسازی پوست اثربخشی معناداری دارد.
علاوهبر بتاکاروتن، این روغن حاوی ویتامین های C و E نیز هست که مجموعهای از آنتی اکسیدان های مکمل را تشکیل میدهند. این ترکیب سهگانه آنتی اکسیدانی، روغن دانه هویج را به یک سپر ضد پیری تبدیل میکند.
۵. روغن سنجدتلخ (Sea Buckthorn Oil): خوراک مغذی پوست
روغن سنجدتلخ، که از گوشت میوه درخت سنجدتلخ استخراج میشود، یک کنسانتره غذایی سرشار از ویتامین ها، مواد معدنی و اسیدهای چرب ضروری است. این روغن حاوی غلظت بالایی از کاروتنوئیدها، ویتامین E، ویتامین C و فلاونوئیدها است.
چندین مطالعه نشان دادهاند که روغن سنجدتلخ سنتز کلاژن را تحریک کرده و در ترمیم زخم نقش مؤثری ایفا میکند. ترکیب اسیدهای چرب امگا ۷ (پالمیتولئیک اسید) در این روغن، آن را به یکی از مغذی ترین روغنها برای پوست های خشک و آسیب دیده تبدیل کرده است.
۶. اسید آزلائیک (Azelaic Acid): قهرمان چندکاره
اسید آزلائیک بهصورت طبیعی در غلاتی مثل گندم، جو و چاودار یافت میشود و همچنین توسط مخمر مالاسزیا فورفور (بخشی از فلور طبیعی پوست) تولید میشود.
هرچند مطالعه مقایسهای مستقیمی بین اسید آزلائیک و رتینول وجود ندارد، همپوشانی قابلتوجهی بین مزایای این دو ماده دیده میشود:
- ضدآکنه: باکتریهای عامل عفونت منافذ را از بین میبرد.
- ضد التهابی: قرمزی و التهاب را کاهش میدهد.
- لایهبردار ملایم: تولید کراتین اضافی (عامل انسداد منافذ) را مهار میکند.
- ضدلک: سلول های تولیدکننده رنگدانه (ملانوسیت) را تنظیم کرده و در درمان ملاسما و هایپرپیگمانتاسیون پس التهابی مؤثر است.
💡 نکته حرفهای: اسید آزلائیک ۱۵ تا ۲۰ درصد با نسخه پزشک برای درمان آکنه متوسط و ملاسما بسیار مؤثر است. فرمولاسیون ۱۰ درصد بدون نسخه نیز نتایج خوبی دارد.
در این بخش، پیشنهاد کارشناس آواطب را درمورد استفاده از محصولات باکیفیت همزمان با مصرف رتینول را مطالعه کنید:
محصولات مکمل روتین مراقبت از پوست با رتینول
ضدآفتاب استیکی استلین SPF50+ مناسب پوست تحت درمان
رتینول حساسیت پوست صورت و بدن را نسبت به اشعه UV افزایش میدهد. استفاده روزانه از ضدآفتاب با SPF بالا برای جلوگیری از لک، التهاب و پیری زودرس ضروری است. این ضدآفتاب استیکی با هیالورونیک اسید، از پوست در برابر نور خورشید محافظت کرده و همزمان به حفظ رطوبت کمک میکند.
کرم مرطوبکننده رتینول استلین تقویتکننده سد پوستی
یکی از عوارض رایج رتینول، خشکی و پوستهریزی پوست است. استفاده از یک مرطوبکننده قوی و ترمیمکننده در کنار رتینول، به کاهش تحریک، قرمزی و التهاب کمک میکند و باعث میشود پوست بهتر به درمان ضدچروک و جوانساز پاسخ دهد.
لوسیون بدن ژل رویال آبرسان عمیق پوست
در روتین استفاده از رتینول، تکنیک «بافرینگ» (استفاده از مرطوبکننده قبل یا بعد از رتینول) به کاهش حساسیت کمک میکند. این لوسیون آبرسان با حفظ رطوبت پوست، مانع خشکی بیشازحد شده و لطافت و نرمی پوست را افزایش میدهد.
ضدآفتاب استلین SPF90 مناسب پوست حساس به رتینول
در دوره مصرف رتینول، محافظت حداکثری در برابر آفتاب اهمیت زیادی دارد. این ضدآفتاب با SPF90 گزینهای ایدهآل برای افرادی است که در معرض نور شدید خورشید قرار دارند و میخواهند از ایجاد لک، تیرگی و تحریک پوستی جلوگیری کنند.
۷. نیاسینامید (Niacinamide): همهکاره و بدون تحریک
نیاسینامید (فرم فعال ویتامین B3) با سایر مواد این فهرست تفاوتی اساسی دارد: گیاهی نیست، اما یکی از سازگارترین مواد با انواع پوستهاست. این ماده بسیاری از مزایای رتینول را ارائه میدهد:
- کاهش التهاب و قرمزی
- تحریک سنتز کلاژن
- کمک به درمان آکنه
- کاهش هایپرپیگمانتاسیون
اما تفاوت کلیدی اینجاست: در حالی که رتینول پوست را خشک میکند، نیاسینامید رطوبت پوست را حفظ میکند. به همین دلیل، در برخی فرمولاسیونها حتی نیاسینامید را با رتینول ترکیب میکنند تا عوارض خشکی را جبران کند.
بر اساس تجربه بالینی متخصصان پوست، نیاسینامید برای بیمارانی که پوست بسیار حساسی دارند توصیه میشود، هرچند باید انتظار داشته باشید که نتایج آن کمی کُندتر و خفیفتر از رتینول باشد.
۸. اسید لاکتیک (Lactic Acid): لایه بردار نرم و مهربان
اسید لاکتیک، یک ترکیب آلی از خانواده آلفا هیدروکسی اسیدها (AHA)، بهعنوان لایه بردار ملایم عمل میکند. این ماده پیوند بین سلول های مرده را میشکند و پوستی صاف تر، نرم تر و درخشان تر بهجا میگذارد.
مطالعات نشان میدهند که اسید لاکتیک (و همچنین اسید گلیکولیک) میتوانند سنتز کلاژن را تحریک کنند و به کاهش ظاهر خطوط ریز و چروک ها کمک نمایند. مزیت دیگر اسید لاکتیک نسبت به رتینول، خاصیت مرطوب کنندگی آن است؛ زیرا این ماده از دسته هومکتانتها (Humectants) محسوب میشود.
همچنین میتوانید با مطالعه پوست صاف و شفاف با رتینال هم اطلاعات جذابی در مورد ترمیم پوست با این مواد به دست بیاورید!
۹. روغن کاکای (Cacay Oil): ابَر روغن آمازون
روغن کاکای، بومی مناطق اورینوکو و آمازون، یکی از ناشناختهترین اما مؤثرترین جایگزین های طبیعی رتینول است. این روغن سرشار از ویتامین A و اسید لینولئیک (ویتامین F) است و بر اساس تحقیقات، سه برابر بیشتر از روغن رزهیپ رتینول طبیعی دارد.
مزایای روغن کاکای:
- تقویت سنتز کلاژن و استحکام پوست
- محافظت آنتی اکسیدانی در برابر آلایندهها و استرس محیطی
- آبرسانی عمیق بدون چربی بیشازحد
- مناسب برای محو جای آکنه و هایپرپیگمانتاسیون
نحوه استفاده: هر شب ۲ تا ۳ قطره روی پوست تمیز و قبل از مرطوبکننده بزنید. بر خلاف رتینول، نگران قرمزی یا پوستهریزی نخواهید بود.
۱۰. اسید گلیکولیک (Glycolic Acid): لایه بردار قدرتمند
اسید گلیکولیک، مشتق از نیشکر، یک آلفا هیدروکسی اسید (AHA) است که پوست را لایه برداری میکند و گردش سلولی را تسریع میبخشد. این ماده گزینه بسیار خوبی برای کسانی است که بهدنبال صافکردن بافت ناهموار پوست، محو لکه های تیره ناشی از ملاسما یا آفتاب سوختگی و کاهش خطوط ریز هستند.
اسید گلیکولیک همچنین درخشندگی پوست را افزایش میدهد. این ماده در غلظتهای ۵ تا ۱۰ درصد برای مصرف خانگی و ۳۰ تا ۷۰ درصد برای پیلینگهای حرفهای کلینیکی استفاده میشود.
⚠️ هشدار مهم: اسید گلیکولیک حساسیت پوست به آفتاب را افزایش میدهد. استفاده از ضدآفتاب SPF 30 یا بالاتر در طول روز الزامی است. اگر پوست حساس یا مبتلا به روزاسه دارید، با غلظت پایین شروع کنید.
برای تهیه بهترین ضدآفتاب ها مناسب آب و هوای ایران میتوانید از صفحه خرید ضد آفتاب استفاده کنید.
۱۱. رزورسینول (Resorcinol): لایه بردار ملایم و نوسازنده
رزورسینول یک ترکیب فنولیک است که لایه برداری خفیف انجام میدهد و نوسازی پوست را تحریک میکند. اثر آن بهاندازه رتینول قوی نیست، اما همین ملایمبودن آن را به گزینهای عالی برای افرادی تبدیل میکند که حتی لایه بردارهای معمولی پوستشان را تحریک میکند.
نتیجه قابلانتظار: بهبود کلی بافت و صافی سطح پوست، بدون قرمزی و التهاب.
۱۲. پپتیدها (Peptides): بلوک های سازنده جوانی
پپتیدها زنجیرههای کوتاهی از اسیدهای آمینه هستند و بلوک های سازنده پروتئین ها محسوب میشوند. کلاژن و الاستین، دو پروتئین ساختاری در لایه درم (میانی) پوست، مسئول استحکام و کشسانی هستند. با افزایش سن، سنتز این پروتئین ها کُند و تجزیه آنها سریعتر میشود.
پپتیدها در محصولات مراقبت از پوست بهعنوان سیگنالدهنده عمل میکنند: به بدن پیام میدهند که پروتئین بیشتری بسازد. انواعی مثل ماتریکسیل (Matrixyl) و پالمیتویل تریپپتید در مطالعات بالینی بهبود قابلتوجهی در عمق چروک نشان دادهاند. فراموش نکنید که مطالعه پپتیدها برای داشتن پوست سفت تر و پر تر میتواند به شما کمک کند!
۱۳. ویتامین C: سپر آنتی اکسیدانی پوست
ویتامین C (اسید اسکوربیک) یک آنتی اکسیدان قدرتمند و جایگزین ملایمتر رتینول برای محافظت از پوست در برابر رادیکال های آزاد ناشی از آلودگی، نور خورشید و استرسهای محیطی است. علاوهبر خاصیت آنتی اکسیدانی، ویتامین C:
- کوفاکتور ضروری سنتز کلاژن است (بدون ویتامین C، بدن نمیتواند کلاژن بسازد).
- لکه های تیره را با مهار آنزیم تیروزیناز روشنتر میکند.
- آسیب اکسیداتیو ناشی از پرتو فرابنفش را ترمیم میکند.
💡 نکته حرفهای: سرم های ویتامین C با غلظت ۱۰ تا ۲۰ درصد مؤثرترین فرم موضعی هستند. فرم اسید ال-اسکوربیک (L-Ascorbic Acid) بیشترین تحقیقات علمی را پشت سر دارد اما ناپایدار است؛ اگر سرم شما رنگ قهوهای گرفته، دیگر مؤثر نیست و باید تعویض شود.
جدول مقایسه جایگزین های طبیعی رتینول
| ماده | اثر ضدچروک | اثر ضدلک | مناسب پوست حساس | مناسب بارداری | سطح شواهد علمی |
|---|---|---|---|---|---|
| باکوچیول | ⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐ | ✅ | ✅ | قوی |
| روغن رزهیپ | ⭐⭐⭐ | ⭐⭐ | ✅ | ✅ | متوسط |
| رامبوتان | ⭐⭐ | ⭐ | ✅ | ✅ | ضعیف |
| روغن دانه هویج | ⭐⭐⭐ | ⭐⭐ | ✅ | ✅ | متوسط |
| روغن سنجدتلخ | ⭐⭐⭐ | ⭐⭐ | ✅ | ✅ | متوسط |
| اسید آزلائیک | ⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐ | ✅ | ✅ | قوی |
| نیاسینامید | ⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐ | ✅ | ✅ | قوی |
| اسید لاکتیک | ⭐⭐ | ⭐⭐⭐ | ⚠️ | ✅ | متوسط |
| روغن کاکای | ⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐ | ✅ | ✅ | متوسط |
| اسید گلیکولیک | ⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐ | ⚠️ | ⚠️ | قوی |
| رزورسینول | ⭐⭐ | ⭐⭐ | ✅ | ⚠️ | ضعیف |
| پپتیدها | ⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐ | ✅ | ✅ | قوی |
| ویتامین C | ⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐ | ✅ | ✅ | بسیار قوی |
چگونه بهترین جایگزین طبیعی رتینول را برای پوست خود انتخاب کنیم؟
انتخاب جایگزین مناسب به نوع پوست، دغدغه اصلی و شرایط خاص شما بستگی دارد:
بر اساس نوع پوست:
- پوست حساس یا روزاسهای: باکوچیول + نیاسینامید
- پوست خشک: روغن رزهیپ یا روغن کاکای + نیاسینامید
- پوست چرب و آکنهای: اسید آزلائیک + نیاسینامید
- پوست معمولی: آزادانه از هر کدام استفاده کنید
بر اساس دغدغه اصلی:
- چروک و خطوط ریز: باکوچیول + پپتیدها + ویتامین C
- لکه و تیرگی: اسید آزلائیک + ویتامین C + اسید گلیکولیک
- آکنه: اسید آزلائیک + نیاسینامید
- پیری زودرس و حفاظت: ویتامین C + روغن سنجدتلخ
شرایط خاص:
- بارداری و شیردهی: باکوچیول، روغن رزهیپ، نیاسینامید، ویتامین C (همه بیخطرند)
- بعد از پیلینگ یا لیزر: نیاسینامید + روغن رزهیپ (تسریع ترمیم و آبرسانی)
❗ توجه: قبل از اضافهکردن هر ماده فعال جدید به روتین پوست، ابتدا ۲ هفته تست پچ (Patch Test) انجام دهید. اگر تحت درمان پوست هستید، حتماً با متخصص مشورت کنید.
نکات حرفه ای استفاده از جایگزین های طبیعی رتینول
۱. صبر کنید: جایگزین های طبیعی معمولاً ۸ تا ۱۲ هفته زمان نیاز دارند تا نتایج قابلمشاهده بدهند. عجله نکنید و ثبات داشته باشید.
۲. لایه بندی هوشمند: ویتامین C را صبح و باکوچیول یا پپتیدها را شب استفاده کنید. این تقسیمبندی هم اثربخشی را افزایش میدهد و هم ریسک تحریک را کم میکند.
۳. ضدآفتاب فراموش نشود: حتی بدون رتینول، اسیدهایی مثل اسید گلیکولیک و لاکتیک پوست را نسبت به خورشید حساستر میکنند. ضدآفتاب SPF 30 به بالا، هر روز.
۴. ترکیب ممنوعها: اسید گلیکولیک و ویتامین C (فرم اسیدی) را در یک نوبت همزمان استفاده نکنید. pH پایین هر دو میتواند پوست را تحریک کند.
۵. کیفیت مهمتر از تعداد است: بهجای استفاده همزمان از ۵ ماده فعال، ۲ تا ۳ ماده مؤثر را با ثبات استفاده کنید.
سوالات متداول
آیا جایگزین های طبیعی رتینول واقعاً به اندازه رتینول مؤثرند؟
بهصورت فردی، اکثر جایگزین ها اثربخشی کمتری نسبت به رتینول تجویزی (ترتینوئین) دارند. اما ترکیب هوشمندانه چند جایگزین (مثلاً باکوچیول + ویتامین C + پپتیدها) میتواند نتایج بسیار نزدیک و گاهی بهتری بدهد، بهویژه چون عوارض کمتری دارد و پایبندی به استفاده منظم آسانتر است.
کدام جایگزین طبیعی رتینول برای دوران بارداری بیخطر است؟
باکوچیول، روغن رزهیپ، نیاسینامید، ویتامین C، اسید آزلائیک و پپتیدها همگی در دوران بارداری و شیردهی بیخطر شناخته شدهاند. با این حال، همیشه قبل از شروع، با پزشک زنان یا متخصص پوست خود مشورت کنید.
آیا میتوان جایگزین های طبیعی رتینول را با یکدیگر ترکیب کرد؟
بله، بسیاری از این مواد مکمل یکدیگر هستند. مثلاً ترکیب باکوچیول (شب) با ویتامین C (صبح) یک استراتژی محبوب و مؤثر است. فقط از ترکیب همزمان چند اسید در یک نوبت اجتناب کنید.
چقدر باید صبر کنم تا نتیجه ببینم؟
معمولاً ۴ تا ۶ هفته برای مشاهده اولین تغییرات و ۸ تا ۱۲ هفته برای نتایج قابلتوجه نیاز است. مراقبت از پوست دوی ماراتن است، نه دوی سرعت.
آیا پوست های آکنه ای هم میتوانند از جایگزین های رتینول استفاده کنند؟
قطعاً. اسید آزلائیک و نیاسینامید هر دو خواص ضد آکنه اثبات شدهای دارند. اسید آزلائیک بهخصوص برای آکنه های التهابی و لکه های پس از آکنه بسیار مؤثر است.
آیا مردان هم میتوانند از این جایگزین ها استفاده کنند؟
بله. ساختار پوست مردان و زنان در سطح سلولی تفاوت عمدهای ندارد. تمام جایگزین های معرفیشده برای هر دو جنسیت مناسب هستند. مردان بهخصوص از نیاسینامید و ویتامین C برای کاهش تحریک پس از اصلاح و جلوگیری از تیرگی بهره میبرند.
جمع بندی
رتینول بدون شک یکی از مؤثرترین مواد ضد پیری است، اما «مؤثرترین» لزوماً بهمعنای «مناسب ترین برای همه» نیست. اگر پوست حساسی دارید، باردار هستید، یا بهسادگی نمیخواهید با عوارض آزاردهنده رتینول کنار بیایید، ۱۳ جایگزین طبیعی رتینول که معرفی کردیم ابزارهای قدرتمندی در اختیارتان قرار میدهند.
از کجا شروع کنید؟
- اگر فقط یک ماده انتخاب میکنید: باکوچیول (نزدیکترین عملکرد به رتینول).
- اگر دغدغه لکه و آکنه دارید: اسید آزلائیک + نیاسینامید.
- اگر میخواهید از امروز شروع کنید: یک سرم ویتامین C صبحها اضافه کنید.
نکته نهایی: بهترین روتین مراقبت از پوست، روتینی است که ثبات در استفاده داشته باشید. محصولی که پوستتان آن را تحمل میکند و هر روز استفاده میکنید، همیشه بهتر از محصول قویتری است که بهخاطر سوزش رها میشود.
گردآورنده:
- فاطمه جاهدی | مجله سلامت آواطب
پیام بگذارید