نکات مهم بهطور خلاصه:
آموکسی سیلین میتونه برای درمان آکنه های شدید (بهخصوص آکنه کیستی) استفاده بشه، مخصوصاً وقتی آنتیبیوتیکهای دیگه بهخاطر حساسیت دارویی یا بارداری قابل مصرف نیستن. متخصصان پوست هشدار میدن که آموکسی سیلین نباید انتخاب اول باشه، چون طیف عوارضش گستردهست، ممکنه باعث مقاومت باکتریایی بشه و با بعضی داروهای دیگه هم تداخل داره. آنتیبیوتیکهای خوراکی مثل آموکسی سیلین، وقتی بهترین نتیجه رو میدن که همراه درمانهای موضعی مثل بنزوئیل پراکسید استفاده بشن.
آموکسی سیلین یکی از آنتیبیوتیکهای خیلی پرمصرفه که برای چیزهایی مثل عفونت گوش یا عفونت ادراری تجویز میشه. حالا این چه ربطی به جوشی داره که اینروزها اعصابمون رو خرد کرده؟ 😅 جالب اینجاست که آموکسی سیلین میتونه برای درمان آکنههای کیستی هم مؤثر باشه.
البته این دارو معمولاً اولین انتخاب برای جوش و آکنه نیست، اما در بعضی شرایط خاص، گرفتن نسخه آموکسی سیلین از پزشک میتونه بهترین گزینه باشه. ما نظر متخصصها رو پرسیدیم تا ببینیم واقعاً آموکسی سیلین برای آکنه چقدر منطقیه و چه نکاتی رو باید قبلش بدونیم. ادامه رو بخون تا ببینی این روش درمانی به کارت میاد یا نه.
آشنایی با متخصصها:
دکتر جاشوا زایشْنر، متخصص پوست و مدیر تحقیقات بالینی و زیبایی پوست در بیمارستان مانت ساینای نیویورک
دکتر میشل گرین، متخصص پوست در نیویورک
دکتر مورگان راباخ، متخصص پوست، بنیانگذار LM Medical و استاد یار پوست در بیمارستان مانت ساینای نیویورک
در ادامه با مجله سلامت آواطب همراه باشید.
آموکسی سیلین چیست؟
آموکسی سیلین (Amoxicillin)
نوع ترکیب: آنتیبیوتیک
کاربردهای اصلی: بیشتر برای درمان عفونتهای باکتریایی دستگاه تنفسی فوقانی و عفونتهای ادراری استفاده میشه؛ گاهی هم بهعنوان درمان خط دوم برای آکنه تجویز میشه.
چه کسانی میتونن استفاده کنن؟ افرادی که آکنه التهابی متوسط تا شدید دارن و بهدلایلی مثل حساسیت دارویی یا بارداری نمیتونن از آنتیبیوتیکهای خانواده تتراسایکلین (مثل مینوسیکلین یا داکسیسایکلین) استفاده کنن.
هر چند وقت یکبار باید مصرف بشه؟ معمولاً برای آکنه، روزی دو بار تجویز میشه. البته مثل همه آنتیبیوتیکهای خوراکی آکنه، نباید طولانیمدت مصرف بشه و معمولاً بعد از ۳ تا ۴ ماه باید قطع بشه.
بهترین ترکیب با چی داره؟ به گفته دکتر زایشْنر، آنتیبیوتیکهای خوراکی معمولاً همراه با درمانهای موضعی مثل بنزوئیل پراکسید و رتینوئیدهای موضعی بهترین نتیجه رو میدن.
با چی نباید استفاده بشه؟ با آنتیبیوتیکهای موضعی دیگه؛ چون این کار میتونه احتمال ایجاد مقاومت باکتریایی رو بالا ببره.
آموکسی سیلین یه آنتیبیوتیک از خانواده پنیسیلینه که روی طیف وسیعی از باکتریها اثر داره. بیشتر برای عفونتهای تنفسی و عفونت ادراری استفاده میشه و به گفته دکتر راباخ، بهتره در دورههای کوتاه مصرف بشه.
چه ربطی به پوست داره؟ اول از همه اینو بدونیم که بهطور کلی آنتیبیوتیک خوراکی فقط برای آکنههای التهابی استفاده میشه؛ یعنی جوشهایی که چرکی یا کیستی هستن. دکتر گرین میگه برای جوشهای سرسیاه، سرسفید یا یکیدوتا جوش گاهبهگاه، قرص اصلاً انتخاب مناسبی نیست.
همچنین آنتیبیوتیک خوراکی میتونه برای آکنههایی که به درمان موضعی جواب ندادن یا بخشهای بزرگی از بدن مثل پشت رو درگیر کردن، استفاده بشه.
فواید آموکسی سیلین برای آکنه
• اثر ضدالتهابی داره
دکتر زایشْنر توضیح میده:
«آنتیبیوتیکهای خوراکی با کم کردن باکتریهای مولد آکنه (C. acnes) و کاهش التهاب عمل میکنن. آموکسی سیلین مستقیماً روی این باکتری اثر قوی نداره، اما خاصیت ضدالتهابیش میتونه توضیح بده چرا برای بعضی افراد جواب میده.»
در یک مطالعه سال ۲۰۱۸ که در International Journal of Women’s Dermatology منتشر شد، بیمارانی که آموکسی سیلین مصرف کرده بودن بعد از ۹۰ روز تقریباً ۸۵٪ بهبود داشتن.
نکته مهم: هیچکدوم از این افراد فقط آموکسی سیلین مصرف نمیکردن و همزمان از درمانهای موضعی یا خوراکی دیگه هم استفاده میشد. این تحقیق هم تأکید میکنه که آموکسی سیلین نباید انتخاب اول برای درمان آکنه باشه.
• گزینه مناسب برای بارداری یا حساسیت دارویی
متخصصها میگن چون آموکسی سیلین مستقیماً باکتریهای پوستی رو هدف نمیگیره و مصرف طولانیمدتش میتونه مقاومت ایجاد کنه، درمان خط اول آکنه نیست.
اما در بعضی شرایط خاص، واقعاً به کار میاد. مثلاً:
- در دوران بارداری، تتراسایکلینها ممنوع هستن.
- درمانهای هورمونی مثل قرص ضدبارداری یا اسپیرونولاکتون هم قابل استفاده نیستن.
- خیلی از درمانهای موضعی قوی مثل رتینوئیدها هم ممنوع میشن.
در این شرایط، آموکسی سیلین میتونه یکی از گزینههای قابلبررسی باشه. همچنین اگه کسی به تتراسایکلینها حساسیت داشته باشه، به گفته دکتر زایشْنر، آموکسی سیلین ممکنه جایگزین مناسبی براش باشه.
پیشگیری از اسکار آکنه و از بین بردن آن میتونه به شما کمک کنه تا پوستی بدون آکنه و جوش داشته باشید.
عوارض احتمالی آموکسی سیلین
خودتو آماده کن، چون لیست عوارضش کم نیست 😅 دکتر گرین میگه عوارض آموکسی سیلین میتونه از خفیف تا جدی متغیر باشه، از جمله:
- حالت تهوع
- اسهال
- بثورات پوستی
- استفراغ
- عفونتهای قارچی (مثل عفونت واژینال)
- زرد شدن پوست و سفیدی چشمها
- خستگی و بیحالی
علاوه بر این، آموکسی سیلین ممکنه با بعضی داروها تداخل داشته باشه؛ مثلاً میتونه روی اثر قرصهای ضدبارداری تأثیر منفی بذاره. برای همین خیلی مهمه که قبل از مصرف، همه داروهایی که میخوری رو به پزشکت بگی.
و مثل هر آنتیبیوتیک خوراکی دیگه، مقاومت باکتریایی هم یه نگرانی جدیه؛ به همین دلیله که متخصصهای پوست معمولاً مصرف آنتیبیوتیک رو بعد از حدود ۳ تا ۴ ماه قطع میکنن.
نحوه مصرف آموکسی سیلین برای آکنه
اولین و مهمترین نکته:
اگه آموکسی سیلین خوراکی مصرف میکنی، نباید همزمان از آنتیبیوتیک موضعی استفاده کنی، چون این کار احتمال ایجاد مقاومت باکتریایی رو بالا میبره. (کلیندامایسین یکی از آنتیبیوتیکهای موضعی رایجه.)
بهجاش، بهترین ترکیب اینه که آموکسی سیلین رو کنار:
- رتینوئید موضعی (برای افزایش نوسازی سلولی و باز نگه داشتن منافذ)
- بنزوئیل پراکسید (که خاصیت ضدباکتریایی داره) مصرف کنی.
معمولاً برای آکنه، قرص ۵۰۰ میلیگرمی آموکسی سیلین، روزی دو بار تجویز میشه. دکتر گرین یه نکته مهم دیگه هم اضافه میکنه: بهتره در دوران مصرف آموکسی سیلین الکل نخوری تا ریسک آسیب به کبد کمتر بشه.
مقایسه آموکسی سیلین با آنتیبیوتیکهای رایج آکنه
مهمترین نکتهای که هر سه متخصص روش تأکید دارن اینه که: آموکسی سیلین انتخاب اول برای درمان آکنه نیست.
دکتر راباخ میگه:
«آموکسی سیلین آنتیبیوتیک خیلی وسیعالطیفیه و برای آکنه زیادی کلی عمل میکنه. معمولاً ما داکسیسایکلین یا مینوسیکلین رو ترجیح میدیم چون مشخصاً روی باکتریهای پوستی اثر بهتری دارن.»
نکته دیگه اینه که آموکسی سیلین بیشتر برای دورههای کوتاه مناسبه، در حالی که برای دیدن نتیجه در آکنه معمولاً باید آنتیبیوتیک خوراکی رو چند هفته پشتسرهم مصرف کرد. استفاده طولانیمدت از آموکسی سیلین میتونه احتمال مقاومت باکتریایی رو بالا ببره.
بههمین خاطر، خیلی بعیده که پزشک فقط در شرایط خاص مثل:
- بارداری همراه با آکنه خیلی شدید
- حساسیت به آنتیبیوتیکهای مؤثرتر
سراغ آموکسی سیلین برای آکنه بره.
۱۱ عادت روزمره که آکنه رو بدتر میکنه رو پیشنهاد میکنم حتماً مطالعه کنی چون اطلاعات مفیدی به شما میده!
سوالات متداول
آموکسی سیلین چقدر زمان میبره تا روی آکنه اثر بذاره؟
بهطور متوسط، بین ۳ تا ۴ ماه طول میکشه تا تأثیر قابلتوجهش روی آکنه دیده بشه.
تاریخ انقضای آموکسی سیلین چقدره؟
بسته به شرکت سازنده فرق میکنه، ولی معمولاً بین ۲ تا ۳ سال ماندگاری داره.
آموکسی سیلین رو چطور باید نگهداری کرد؟
کپسول یا قرص آموکسی سیلین باید در جای خشک، تاریک و در دمای اتاق نگهداری بشه.
جمع بندی نهایی
آموکسی سیلین میتونه به بهبود آکنههای التهابی مثل جوشهای کیستی و چرکی کمک کنه، اما معمولاً اولین انتخاب متخصص پوست نیست.
با این حال، اگه بهدلیل بارداری یا حساسیت دارویی نتونی از آنتیبیوتیکهایی مثل تتراسایکلینها استفاده کنی، آموکسی سیلین میتونه یه گزینه قابل بررسی باشه، البته فقط با نظر پزشک.
گردآورنده:
- زهرا غلامحسین دخت | مجله سلامت آواطب
پیام بگذارید